Verantwoorde bedrijfsopvolging vergt tien jaar voorbereiding (feb 2003)
De schrik zit er in zodra oudere ondernemers in het midden- en kleinbedrijf beseffen dat zij te laat zijn begonnen met de overdracht van hun bedrijf op hun opvolger. De noodzakelijke juridische acties worden te laat ondernomen en de fiscale gevolgen daarvan zijn negatief voor de uittreder en voor de opvolger. De eerste stappen naar bedrijfsopvolging moeten al tien jaar voor de beoogde overdracht worden gezet.
Aan ieders ondernemerschap komt een einde, alleen de onderneming kan blijven bestaan. Hoe? Dat is een vraag voor de ondernemer met zijn opvolger(s). Om hun wensen te verwezenlijken kunnen regelingen worden getroffen voor de juridische en de financiële structuur, op het gebied van familierecht en erfrecht. Met als beoogd effect dat er zich later geen problemen zullen voordoen voor de opvolger en voor de partner en de erfgenamen van de uittredende ondernemer.
Tijdig regelen
Hoe eerder een ondernemer zijn opvolging begint te regelen, hoe groter de kans dat het allemaal verloopt zoals hij of zij wil. Hij moet tijdig zicht krijgen op een persoon die uiteindelijk als volwaardige, ervaren ondernemer de leiding kan overnemen.
Niet alle financiële regelingen die uittredende ondernemers willen treffen zijn zonder meer mogelijk. De rechtsvorm van de onderneming kan dergelijke regelingen in de weg staan. Wie niet op tijd toewerkt naar de gewenste rechtsvorm, kan bij de overdracht met hoge kosten komen te zitten.
Een ideale voorbereiding houdt in dat de ondernemer geleidelijk aan vermogen buiten de zaak opbouwt, risicoverzekeringen op zijn leven sluit voor verplichtingen die hij is aangegaan, en in een testament regelt waar de onderneming blijft bij plotseling overlijden.
Erfrecht
Opvolging binnen de familie ligt vaak heel gevoelig. Voor de goede verhoudingen is het raadzaam om tijdig een familieoverleg over de opvolging te organiseren. Het zou ideaal zijn als dan al financiële regelingen met de andere kinderen kunnen worden getroffen, bijvoorbeeld schenkingen of leningen. Met zo'n plan kan de afwikkeling van de nalatenschap van de ouders later minder problemen opleveren.
De notaris: "Bij Sonja ging het mis. Zij nam de kledingzaak van haar vader over voor een zacht prijsje. De zaak was in werkelijkheid veel meer waard. Die meerwaarde wordt gezien als bevoordeling. Nu haar vader overleden is, eisen haar broers en zussen hun deel van die bevoordeling op. En daar had Sonja niet op gerekend ....."