Onderneming starten in juridisch maatkostuum (feb 2003)
Wie 100 ondernemers in het midden- en kleinbedrijf vraagt of zij wel eens bij een notaris zijn geweest, krijgt misschien wel 50 keer een ontkennend antwoord. Toegegeven, het ligt misschien eerder voor de hand om voor het van start gaan van de onderneming naar een financieel adviseur te gaan. Ondernemen brengt immers vooral financiële risico's met zich. Starters hebben te maken met investeringen waarmee grote bedragen gemoeid zijn.
Maar, in een bloeiend bedrijf is het ook zaak de vruchten veilig te stellen. De 100 ondervraagde ondernemers kunnen geen van allen de toekomst voorspellen. En dan hebben we het niet alleen over de financiële kant van het ondernemen, maar ook over de economische aspecten van het ondernemen en over de mogelijke gevolgen daarvan in de privé-sfeer. Met juridisch waterdichte regelingen, die eigenlijk al moeten worden getroffen voordat de onderneming van start gaat, kunt u de eventuele gevolgen redelijk naar eigen wensen invullen.
Elke ondernemer past een juridisch maatkostuum. Dat kostuum bepaalt in hoge mate of u financieel wel of niet aansprakelijk bent met uw privé-vermogen. Welke juridische vorm ('rechtsvorm') voor uw bedrijf goed is, hangt af van de omstandigheden, bijvoorbeeld:
- hoeveel risico wilt u met uw privé-vermogen lopen?
- werkt u alleen of samen met anderen?
- hoe is uw financiële positie?
- hoe is uw fiscale positie?
ˇ
- trekt u kapitaal van derden aan?
Er bestaan verschillende soorten rechtsvormen. Elke rechtsvorm heeft zijn eigen regels voor aansprakelijkheid en samenwerking. De meest gebruikte rechtsvormen in Nederland zijn de eenmanszaak, de maatschap en vennootschap onder firma (vof), de commanditaire vennootschap (CV) en de besloten vennootschap (BV). De keuze voor een bepaalde rechtsvorm kan belangrijke gevolgen hebben. Niet alleen bij de start van een onderneming, maar ook gedurende het uitoefenen van het bedrijf. Het kan soms aantrekkelijk worden om op een andere rechtsvorm over te gaan.
Bijvoorbeeld omdat uw privé-omstandigheden wijzigen, of omdat u zakelijk zo goed draait dat u uw privé-aansprakelijkheid wilt beëindigen. De notaris kan samen met u alle voors en tegens op een rijtje zetten en u een onafhankelijk advies geven. Hij overziet zowel de juridische aspecten die verband houden met uw onderneming (zoals rechtsvormen, fiscale aspecten, fusies) als die in de privé-sfeer (zoals huwelijksvermogensrecht en erfrecht).
Aansprakelijkheid
In de eenmanszaak is de ondernemer met z'n hele vermogen, zakelijk en prive, aansprakelijk voor alle schulden. Als de ondernemer in gemeenschap van goederen getrouwd is, vallen ook de bezittingen van de echtgenoot/echtgenote onder die aansprakelijkheid. Dit kun u uitsluiten of beperken door huwelijksvoorwaarden te maken. Dat kan zowel voor als tijdens het huwelijk.
In een maatschap of vennootschap onder firma verdelen de deelnemers (maten) de inkomsten uit onderneming met elkaar. De aansprakelijkheid van de maten is vergelijkbaar met die van de eenmanszaak. Dus ook hier loopt, als er geen huwelijksvoorwaarden zijn opgemaakt, het prive vermogen van de niet- ondernemende echtgenoot risico's.
Een toekomst met uitdaging
Bent u startende ondernemer? Of bent u een van die 50 die nog nooit bij een notaris is geweest? Schroom niet en maak een afspraak met een notaris. Hij of zij informeert, adviseert en wijst u de weg. Niemand kan in de toekomst kijken. Het is daarom verstandig onder goede begeleiding een veilige juridische weg te kiezen. Dan is ondernemen een prettige uitdaging.
Acht tips voor startende ondernemers
- Ga nooit alleen af op financiële aspecten bij het starten van een onderneming. De notaris adviseert over de juridische mogelijkheden en de consequenties van allerlei constructies zij van belang.
- Welke juridische vorm bij de te starten onderneming past het best? Laat u hierover uitgebreid voorlichten.
- Laat de zakelijke juridische regelingen (rechtsvorm) afstemmen op de familierechtelijke regelingen (bijvoorbeeld huwelijkse voorwaarden of testament), of andersom.
- Met huwelijkse voorwaarden brengt de ondernemer de risico's voor zijn bedrijf, zichzelf en zijn partner terug tot beheersbare risico's.
- Het ontbreken van een testament is bedreigend voor de continuďteit van de onderneming. Met een testamentaire regeling kunt u de continuďteit op korte termijn zeker stellen.
- Bedrijfsopvolging vraagt een voorbereidingstijd van tien jaar. Laat de zakelijke en privé-wensen op elkaar afstemmen en in sluitende juridische constructies zekerstellen.
- Al voor het sluiten van koopovereenkomst voor een bedrijfspand is het raadzaam juridisch onderzoek te doen. Zo kan worden voorkomen dat de koper zich achteraf voor onvoorziene kosten ziet geplaatst.
- De notaris kan u niet behoeden voor faillissement of echtscheiding. Hij kan u wel behoeden voor de ongewenste gevolgen daarvan.