Huwelijk heeft meer met ondernemen te maken dan menigeen denkt (feb 2003)
Van alle ondernemers heeft een belangrijk deel huwelijksvoorwaarden afgesloten. Op de vraag hoe hij gehuwd is, zal de ondernemer maar al te vaak antwoorden: "Buiten gemeenschap van goederen". Toch is dit antwoord in veel gevallen niet juist. Tussen een algehele gemeenschap van goederen en de tegenpool daarvan -buiten gemeenschap van goederen- ligt een scala van mogelijkheden.
Die uiteenlopende mogelijkheden zijn allemaal ontstaan door het maken van huwelijksvoorwaarden. Meestal voor het huwelijk maar soms ook tijdens het huwelijk, wat iets ingewikkelder is en tamelijk kostbaar.
De toekomst verloopt meestal anders dan wij denken. Het huwelijkse leven, de onderneming en de wetgeving kunnen zich anders ontwikkelen dan wij denken. Meestal moet er hier en daar in juridische zin wat worden bijgestuurd. Dat kan door het wijzigen van huwelijksvoorwaarden, maar ook door de aandelen op een doordachte wijze in familievennootschappen over man en vrouw te verdelen. Ook met een testament kan worden bijgestuurd.
Er zijn veel financiele sturingsinstrumenten. Een goede accountant, een dito notaris en een niet al te beroerd huwelijk kunnen veel bijdragen aan de bloei van een onderneming en een redelijke verdeling van het resultaat over de echtgenoten.
Wat de scheiding van goederen met een stelsel van vergoedingen betreft kunnen nogal wat vraagtekens gezet worden bij de inschattingen van veel echtgenoten. Rechters hebben het de laatste jaren druk gehad met problemen die zijn ontstaan door het kopen van huizen, van aandelen in vennootschappen of van ondernemingen door de ene echtgenoot met geld, dat geleend is van de andere echtgenoot.
Een voorbeeld van de notaris: "Arend kocht aandelen in de kapperszaak van zijn vrouw Henny met geld dat hij van haar leende. Henny kreeg haar geld terug en de grote waardestijging was voor Arend. Oorzaak: vrees voor de verkeerde gevaren. Enkele jaren later leverde de scheiding enorme problemen op voor de voortzetting van de kapsalon. Arend bezat immers de aandelen".
De angst voor faillissement is vaak groter dan die voor echtscheiding.
Statistisch gezien liggen deze risico's totaal anders dan de inschatting ervan door Henny en Arend en het gros van de ondernemers. Bovendien wordt er te weinig nagedacht over de vraag op wiens naam de aankoop (en dus de eigendom) wordt geschreven. En ook ontstaat veel ellende doordat ondernemende en hard werkende echtgenotes hun energie blijken gestoken te hebben in ondernemingen van hun echtgenoot en daarvoor uiteindelijk niets terugkrijgen.
Zowel voor getrouwde partners als voor samenwonende partners die samen werken in de onderneming kan de notaris maatwerk adviezen geven over de rechtsvorm van de onderneming en de te treffen prive-regelingen.