De praktijk van de bedrijfsopvolging (feb 2003)
Een ander licht op uw onderneming. Bedrijfsopvolging: wie komt er in de zaak? Wie komt na u? Hoe ga ik dat regelen?
Na u; de praktijk van de bedrijfsopvolging.
U leidt een bloeiende onderneming, het gaat u voor de wind. Er is eigenlijk geen reden om te denken over het moment dat u de scepter over uw bedrijf zult moeten overdragen aan een ander. Toch zal dat op enig moment moeten gebeuren. Wij zijn nou eenmaal sterfelijk en bovendien in staat om in onverwachte situaties terecht te komen. We kunnen ziek worden, met een echtscheiding geconfronteerd worden of misschien in bepaalde omstandigheden niet meer helemaal opgewassen zijn tegen de eisen die de zaak aan ons stelt.
Is eenmaal de nood aan de man, dan is het eigenlijk te laat om te gaan denken over de overdracht. U moet dan haastjerepje de juiste persoon vinden aan wie u uw bedrijf wilt toevertrouwen. Maar ook, en dat is misschien nog wel veel belangrijker, wilt u voor u zelf en uw opvolger het beste eruit slepen. En in geval van uw overlijden wilt u uw erfgenamen ook niet in een vervelende situatie plaatsen.
U kunt bijvoorbeeld uw bedrijf voor een vriendenprijs overdoen aan een van uw kinderen; houd u er dan wel rekening mee dat na uw overlijden echter grote problemen ontstaan. De andere kinderen kunnen dan hun recht halen en hun deel van de erfenis opeisen bij de bevoorrechte broer of zus. En waar moet die het geld vandaan halen? Precies, uit de zaak. Een goede testamentaire regeling kan uw erfgenamen en uw zaak voor dergelijke narigheid behoeden.
Op financieel gebied wilt u er natuurlijk er zo goed mogelijk uit springen. Begint u op tijd aan de voorbereiding van de opvolging, dan kunt u ook daarmee rekening houden.
Kortom, u doet er werkelijk goed aan over de opvolging in uw bedrijf na te denken.
Erfrecht
Opvolging binnen de familie ligt vaak heel gevoelig. Voor de goede verhoudingen is het raadzaam om tijdig een familieoverleg over de opvolging te organiseren. Het zou ideaal zijn als dan al financiële regelingen met de andere kinderen kunnen worden getroffen, bijvoorbeeld schenkingen of leningen. Met zo'n plan kan de afwikkeling van de nalatenschap van de ouders later minder problemen opleveren.
Praktijkvoorbeeld: "Bij Sonja ging het mis. Zij nam de kledingzaak van haar vader over voor een zacht prijsje. De zaak was in werkelijkheid veel meer waard. Die meerwaarde wordt gezien als bevoordeling. Nu haar vader overleden is, eisen haar broers en zussen hun deel van die bevoordeling op. En daar had Sonja niet op gerekend ....."
Aandelenoverdracht
Aandelen op naam in NV's en BV's kunnen uitsluitend bij notariële akte worden uitgegeven en overgedragen. De verplichte tussenkomst van de notaris geldt niet bij een aan de beurs genoteerde vennootschap. Bij aandelenoverdracht via de notaris is de aandeelhouder er zeker van dat hij of zij de aan dat aandelenbezit verbonden rechten kan uitoefenen. Aandelen overdracht via de notaris is ook een bijdrage tegen misbruik en oneigenlijk gebruik.
De verplichte tussenkomst van de notaris bevordert de rechtszekerheid. De notaris waarborgt dat aan alle statutaire en wettelijke formaliteiten wordt voldaan. Hij onderzoekt of de overdracht gebaseerd is op een geldige titel, en of degene die levert ook bevoegd is om dat te doen. Een belangrijke vraag is tot welke datum in het verleden het onderzoek moet strekken. Daarbij speelt de overgangsbepaling een belangrijke rol. Die overgangsbepaling stelt dat op een gebrek in de levering die voor het in werking treden van deze wet (op 1 januari 1993) heeft plaatsgevonden, geen beroep kan worden gedaan, indien na de levering vijf jaar zijn verstreken en de vennootschap de levering gedurende dat tijdvak als geldig heeft aanvaard.
Ontdekt de notaris bij zijn onderzoek onvolkomenheden die niet reparabel zijn, dan zal hij zijn dienstverlening weigeren of moeten meedelen welke onvolkomenheden hij heeft ontdekt.
.
Adviseurs
In het orkest van financiële en juridische adviseurs blazen velen hun partij mee. Accountants,advocaten,banken, belastingadviseurs, estate planners en uiteraard notarissen, die adviseren vanuit het snijvlak van familie en ondernemings.